Een geketende kunstenaar - This is not a Film (2012)

This is not a Film

Een kunstenaar wil creëren, zijn visie uitwerken op de voor hem meest geschikte manier. This is not a Film van Jafar Panahi laat zien wat er gebeurt als je een filmmaker verbied zich artistiek uit te drukken. Deze documentaire werd op een USB stick in een taart Iran uitgesmokkeld en is een van de 15 overgebleven kanshebbers voor een Oscarnominatie voor beste documentaire dit jaar.

Panahi zit met huisarrest in zijn appartement in afwachting van zijn hoger beroep. Hij is wegens vermeende propaganda tegen het regime veroordeeld tot een celstraf van zes jaar en heeft een verbod gekregen van 20 jaar lang om films te maken, scripts te schrijven, Iran te verlaten of interviews te geven. Volgens Ebert zijn Panahi's film in essentie eigenlijk helemaal niet politiek geladen, maar het bleek alsnog genoeg voor deze straf. Hij zit al maanden thuis en is het wachten zat, dus hij besluit om maar wat te gaan doen en met zijn iPhone op te nemen (geen film, dat mag niet). We zien hoe hij ontbijt en met zijn advocaat belt. Echt rooskleurig ziet het er niet uit en hij nodigt een vriend uit om wat scènes voor te lezen en uit te beelden uit zijn laatste script, wat hij waarschijnlijk nooit zal verfilmen.

Zijn vriend heeft wel een camera mee, waarmee de meeste scènes in This is not a Film zijn opgenomen. Er wordt gebeld, gepraat over cinema, Panahi laat een aantal stukjes van zijn eerdere films zien en vertelt van een aantal scènes van niet afgemaakte film hoe hij die voor zich zag. Middenin een scène valt hij stil en als zijn vriend vraag waarom hij stopt, probeert hij verder te gaan. Dit blijkt teveel. ''Als we een film konden vertellen, waarom zouden we dan films maken?", verzucht Panahi in pijn en verdwijnt uit beeld om zich te herpakken. Het zijn momenten als deze die de film zijn kracht geven, het is een testament van de drang van de kunstenaar die verboden wordt zich te uiten, en we zien wat dit met iemand doet.



Er zitten langzamere scènes in 'This is not a Film', sterker nog, een groot gedeelte van de film is het Panahi zelf die in beeld is. Dit maakt hem wellicht ongeschikt voor het grotere publiek, maar voor filmliefhebbers die zich interesseren in het medium zelf, een staat die kunstenaars de mond snoert, een filmmaker die tegen het hem opgelegde verbod ingaat en toch een soort film maakt, kan deze 75 minuten durende documentaire eigenlijk niet laten liggen. Panahi vertelt op een gegeven moment dat je als regisseur veel dingen helemaal niet regisseert. Veel gebeurt gewoon, vanuit de acteurs, of vanwege toeval... Ook  'This is not a Film' eindigt met een waarschijnlijk ongeplande scène, die echter behoorlijk indrukwekkend is en zijn situatie perfect uitdrukt. Een prachtige afsluiting van een 'niet-film' over een geketende kunstenaar.

8/10

magisch mooie cinema - Beasts of the Southern Wild

Beasts of the Southern Wild (2012)

Tussen alle Battleships en Abraham Lincoln: Vampire Hunters in zou je bijna vergeten dat er ook nú nog films worden gemaakt die je de adem kunnen benemen. Beasts of the Southern Wild laat zien dat je geen enorm budget of getrainde acteurs nodig hebt.



The Bathtub is een arme, gemengde gemeenschap van mensen die afgezonderd van de rest van de wereld proberen te overleven. Dit is een plek net buiten de levees, de dijken die New Orleans beschermen. Hushpuppy is zes jaar oud en leeft samen met haar drinkende, ruwe vader – die ook nog een ernstige aandoening heeft – in een krakkemikkige, armoedige woning. Het zijn haar blik, interpretatie en logica die ons in deze film begeleiden. Hoewel het dagelijks leven hard is, maakt zij zich meer zorgen over aurochs, mythische beesten die onder de smeltende ijskappen zitten en achter hen aan komen. De oplettende kijker weet instinctief dat Katrina eraan komt en dat er weinig heel zal blijven van deze struggling community. Maar dat is niet waar de film over gaat.

Een harde wereld gezien vanuit een kind
Hushpuppy neemt de wereld in zich op en verklaart de mysteries die ze tegenkomt op haar eigen manier. Kinderen houden er hun eigen logica op na en voor haar is The Bathtub de mooiste plek die er is, mede ingefluisterd door haar vader Wink. Hij heeft er geen problemen mee om haar eten te geven met de melding: “Share it with the dog”, of haar een flinke lel te verkopen, maar tegelijkertijd ziet hij het als zijn levensdoel om haar te leren hoe ze zich kan redden in de wereld en wil hij wel degelijk voor haar zorgen. Hushpuppy weet niet beter dan dat haar moeder is weggezwommen en zó mooi was dat het vuur aanging en het water ging koken wanneer ze langsliep. Als de orkaan voorbij is, Hushpuppy’s vader zieker wordt en de aurochmonsters dichterbij komen, gaat de kleine held op zoek naar haar moeder.



Een magisch debuut
Regisseur Benh Zeitlin heeft nooit eerder een langere film gemaakt. Hushpuppy’s vader wordt gespeeld door Dwight Henry. Het geeft niet als je die niet kent, Henry is namelijk eigenaar van de Buttermilk Drop Bakery and Cafe in New Orleans, een zaak die hij ook zelf leidt, en hij had geen enkele ervaring tot hij voor deze rol werd gevraagd. Toch is hij onbegrijpelijk goed. Ook Quvenzhané Wallis had nog nooit geacteerd voor deze film en was vijf jaar oud toen ze gecast werd uit duizenden andere audities. Het is niet moeilijk te zien waarom. Zeitlin heeft het script zelfs aangepast aan haar standvastige charisma omdat hij wist dat hij goud in handen had. Wallis knalt van het scherm en levert een prestatie af vergelijkbaar met Keisha Castle-Hughes in Whale Rider of Anna Paquin in het ook zo prachtige The Piano.



De beelden van Beasts of the Southern Wild zijn sprookjesachtig mooi geschoten. Ietwat gritty, maar cinematograaf Ben Richardson (ook al een rookie) weet mooi de juiste toon te treffen, waarmee hij in Cannes terecht in de prijzen viel. Iets soortgelijks kan eigenlijk ook over de muziek worden gezegd. New Orleans is een muzikale smeltkroes bij uitstek en de muziek is van Dan Romer en regisseur Benh Zeitlin zelf. Het broeierige, jazzy en ook wat Cajun sfeertje wordt prachtig ondersteund door deze soundtrack. De Bayou-omgeving en de setting zien er geweldig uit, woningen zijn opgebouwd uit van alles en nog wat, een boot bestaat uit de achterkant van een pick-up met vaten eronder, beelden van een hemelvullend vuurwerk of een orkaan zijn overweldigend. Je kunt een hoop doen met een budget van één miljoen. Het ziet eruit als een veelvoud daarvan.

****

eerder verschenen op nadelunch.com

Moonrise Kingdom - tòch Wes Anderson bestand

Moonrise Kingdom (2012)

Wes Anderson wordt wel eens omschreven als een love him or hate him regisseur. Ik heb lang gedacht bij het tweede kamp te horen, maar na het zien van Moonrise Kingdom lijkt een herevaluatie op zijn plaats.

Geen goed begin
Het zal lente 2002 geweest zijn dat ik als 22-jarige filmliefhebber naar de sneak preview ging en daar The Royal Tenenbaums voorgeschoteld kreeg. Het is tot op heden de enige keer geweest dat ik na de pauze weggelopen ben bij een film. De vreemde stijl en aanwezigheid van Ben Stiller en Owen Wilson waren totaal niet waar ik die avond op zat te wachten. Tien jaar later kan ik me niet bijzonder veel meer herinneren van die film, maar het zou zomaar kunnen dat hij binnenkort een herkansing krijgt. Na Fantastic Mr. Fox die ik eerder dit jaar zag, kon ik nu ook Andersons meest recente film zeer waarderen.

Wes Andersons kleurrijke wereld
Filmliefhebbers die bekend zijn met Anderson werk roemen hem om zijn originele visie. Zijn films zijn lastig met die van andere filmmakers te vergelijken. Het is bijvoorbeeld niet het verhaal van de film wat op de voorgrond treedt, maar eerder de sfeer en de kleuren. Je zou zeker kunnen zeggen dat Moonrise Kingdom over een verliefd (pre)puberstelletje gaat dat er samen vandoor gaat en de zoektocht van de scouting en haar ouders die daarop volgt. Toch lijkt dit bij Anderson slechts als kapstok te dienen om een sfeervolle, kleurrijke wereld te creëren die soms wel iets wegheeft van een 'Kubrickiaanse kijkdoos'. De karakters lijken soms bijna los te staan van de sets wat een soortgelijk gevoel kan geven als het perspectief van Fantastic Mr. Fox. Anderson heeft er tevens voor gekozen deze film op 16mm op te nemen, misschien om het midden jaren zestig sfeertje te versterken. Ook zijn veel shots symmetrisch opgebouwd wat een lichtelijk vervreemdend effect heeft, maar stilistisch toch aantrekkelijk is. Hoe dan ook, de sfeer spat van het scherm, al is het een sprookjesversie van de sixties vibe zoals je die vaak in realistisch bedoelde films ziet. 

Er is een behoorlijk blik acteurs open getrokken, onder andere Bruce Willis, Edward Norton, Bill Murray, Frances McDormand, Tilda Swinton, Harvey Keityel en Jason Schwartzman komen voorbij. Zij leveren stuk voor stuk prima prestaties, maar geen van hen weet echt de aandacht naar zich toe te trekken, wat echter de focus van de film waarschijnlijk wel ten goede komt. Het zijn namelijk debutanten Jared Gilman en Kara Hayward die als het verliefde stelletje de motor van de film vormen. Hun onschuldige liefde, voorzichtige seksualiteit (als we het zo mogen noemen) en scènes samen zijn eigenlijk ook het leukst. Al lijken de chemie en dialogen tussen beide spelers soms wat houterig of vreemd, in het universum van Anderson stoort dit geen moment en je kunt je bij hem zelf afvragen of het niet zijn bedoeling is geweest.

kinderseksualiteit of vertederende kalverliefde
Op filmsites zoals Moviemeter doen sommige leden hun beklag over de manier waarop de film met de liefde tussen de twee jonge hoofdpersonen omgaat. Een belangrijk punt van kritiek als dit inderdaad zo zou zijn, maar dit is onterecht naar mijn mening. Hoewel er een aantal momenten zijn waarvan ik me in kan denken dat een handjevol mensen daar wel eens aanstoot aan zou kunnen nemen, wordt hier mijns insziens juist smaakvol en misschien wel eerlijker mee omgegaan dan in andere films. Nergens ontstaat het gevoel dat Anderson deze scènes als opwindend heeft bedoeld, integendeel, vertedering overheerst. Beide kinderen zijn totaal niet met sex bezig, meer met hun verliefdheid. Hoewel het kijkwijzer advies 12 jaar en ouder als advies geeft, ben je als ouder in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor wat je je kinderen voorschotelt. Een ouder die zonder verder te kijken dan zijn of haar neus lang is, een kind naar Ted laat gaan omdat er een beer op de poster staat, is zelf verantwoordelijk voor die luiheid. Hoewel Moonrise Kingdom in geen enkel aspect op Ted lijkt, is dit geen film die bedoeld is voor 12-jarigen, wat wellicht een beetje wordt weggegeven door het feit dat hij voornamelijk in filmhuizen draaide. Maar mocht er toch een verdwaalde 12-jarige per ongeluk deze film zien, dan zou ik zeer verbaasd zijn als deze geshockeerd was van een verwijzing naar een erectie.

Moonrise Kingdom zal geen film voor iedereen zijn, daar is Wes Anderson een te eigenzinnige filmmaker voor. Wie voornamelijk Blockbusters kijkt kan de film misschien beter nog even laten liggen tot hij of zij zichzelf betrapt op de gedachte 'komt er nou alweer een Transformers uit?' Voor wie juist wel zin heeft in een film met een geheel eigen sfeer, mooie cinematografie en muziek (Alexandre Desplat) kan met Moonrise Kingdom een prachtige film zien en voor zichzelf bekijken of hij het eens is met alle rave reviews van de critici.

****

Movie:Box – Iconische beelden uit de filmgeschiedenis

“Het lijkt misschien een beetje tegenstrijdig, een fotoboek over film”, zo staat op de achterflap te lezen. Toch is dit voor liefhebbers van zowel film als fotografie een interessant boek met een enorme verzameling prachtige foto’s uit de wereld van de film.

Movie:Box – Iconische beelden uit de filmgeschiedenis is de vertaling van Movie:Box – Il grande cinema e la fotografia, samengesteld door de Italiaan Paolo Mereghetti. De Nederlandse vertaling is dit jaar verschenen bij Uitgeverij Thoth. Het valt direct op dat het hier geen alledaagse uitgave betreft. De voor- en achterflap lopen beide iets uit en sluiten het boek aan de zijkant af met een in de flappen verborgen magneetsluiting. Je hebt er niet bijzonder veel aan, maar het ziet er leuk uit en biedt wellicht wat extra stevigheid en bescherming aan dit solide boek. Met 480 pagina’s is het een lijvig exemplaar, waarbij gelukkig niet op de papierkwaliteit bezuinigd is, wat bij een fotoboek natuurlijk een doodzonde zou zijn geweest. ‘Rijkelijk geïllustreerd’ zou een understatement zijn. Het boek puilt uit van de foto’s, zowel in kleur en zwart-wit en een is nog mooier dan de ander.


De ‘k’ van Kunst of de ‘k’ van Kiekje?
Movie:Box is in eerste instantie een fotoboek, gevuld met foto’s uit de wereld van de film. Vaak, maar niet altijd, is een filmster of filmmaker het onderwerp van de foto. Diegenen die in fotografie geïnteresseerd zijn zullen de namen van de fotografen wellicht kennen: Eve Arnold, Richard Avedon, Herb Ritts, Dennis Stock. Ik ken er tot mijn spijt niemand van. Toch, zelfs zonder een gedegen achtergrond in fotografie, valt op dat veel van de foto’s van hoge artistieke kwaliteit zijn. Daarbij zien de foto’s er ook wat technische kwaliteit betreft fantastisch en haarscherp uit. Het 17 x 22 centimeter-formaat is voldoende, al zou een groter formaat nog mooier zijn. Meerdere keren vergiste ik mij in de leeftijd van een foto met als uitschieter: “Hee, Salma Hayek!”, wat een foto uit 1939 van Bette Davis bleek te zijn. Graag niet verder vertellen.




Van Louise Brooks en Chaplin tot Fassbender en Scarlett Johansson
Een voor de hand liggende fout die Movie:Box had kunnen maken was eenzijdigheid in het soort afgebeelde personen, door zich te veel op de cinefiel of juist de fan van Hollywood blockbusters te richten. Die valkuil wordt gelukkig vermeden door een grote verscheidenheid aan materiaal te bieden. Mereghetti structureert het boek door de afbeeldingen thematisch te groeperen: close-ups, op locatie, actie, vampiers, femmes fatales, lichaam, privéleven, superhelden, en meer. Bij femmes fatales lopen de foto’s uiteen van onder anderen Metropolis’ Brigitte Helm, tot Marlene Dietrich, Rita Hayworth, Faye Dunaway, Sharon Stone, Scarlett Johansson en Zhang Ziyi. Ook bij filmmakers wordt aan zowel arty Agnès Varda als aan Hollywood wunderkind Steven Spielberg in gelijke mate aandacht besteed.

Tekst en beeld
Hoewel Movie:Box in de eerste plaats duidelijk een fotoboek is, heerlijk om doorheen te bladeren, bevat het zeker ook tekst. Zo bestaat het hoofdstuk lichaam uit 9 pagina’s tekst en 28 fullpagefoto’s. Helaas wisten de tekstgedeeltes iets minder te overtuigen. Het verhaal heeft bij vlagen een gebrek aan focus, waarbij dan weer de ene, dan weer de andere gedachte wordt gevolgd. Hierdoor lijkt de tekst in Movie:Box soms meer op een aantal overpeinzingen over een foto die willekeurig uit de aanwezige afbeeldingen is gekozen, dan dat er van een coherente narratieve structuur sprake is. Een groot nadeel is dat echter niet. Ieders leescarrière begint met ‘kijken naar de plaatjes’ en in het aanbod daartoe excelleert het boek gelukkig.


Iconische beelden, beelden van iconen en batnipples
Hoewel het merendeel van de foto’s fantastisch is, dekt de niet zo geweldig vertaalde titel de lading van het boek niet helemaal. Het zijn lang niet altijd iconische beelden, eerder beelden van iconen. Sommige keuzes liggen ook minder voor de hand. Zo had ik zonder Clooneys batnipples gekund en zijn de afbeeldingen van Robin (ook mét nipples), The Fantastic Four en Blade nauwelijks iconisch. Dit is echter een klein smetje op verder uitstekend gemaakte keuzes.















Movie:Box – Iconische beelden uit de filmgeschiedenis is een boek met prachtige foto’s van sterren, filmmakers, filmsets en de wonderlijke wereld die het filmmaken omringt. Het is een mooie, luxe uitgave die zowel fotografie- als filmliefhebbers aan zou moeten spreken. Met 30 euro is het weliswaar geen koopje te noemen, maar duur is het evenmin voor een pas verschenen uitgave als deze.

dit artikel verscheen eerder op Nadelunch.com

 

With Great Power: The Stan Lee Story

With Great Power: The Stan Lee Story (2010).

Comiclegende Stan Lee, geboren in 1922 in New York, groeide op in armoede tijdens de depressiejaren. In 1939 trad hij als jongste bediende in dienst bij Timely Comics, waar hij op zijn achttiende (!) debuteerde als schrijver van een episode van de door Jack Kirby getekende Captain America-reeks. Het was het begin van een enerverende carrière die pas to

t ware bloei zou komen toen Lee vanaf 1960 voor Marvel Comics de eerste echte serieuze concurrenten van DC Comics’ Batman en Superman bedacht. The Fantastic Four, Spider-Man, X-Men, The Hulk, Iron Man - kunnen we ons een tijd heugen zónder deze mythische helden? De documentaire With Great Power neemt de kijker mee op een reis door Lee’s lange leven.

Leuke geeky documentaire met veel interessante achtergrondinfo en scènes bij Stan Lee thuis maar ook de ontwikkeling van comics als maatschappelijk fenomeen passeert de revue. Snel gemonteerd en de momenten dat comics zelf in beeld zijn hebben een soort geupgrade Ken Burns effect waarbij niet alleen gepand en gezoomd wordt maar waarbij de comics zelf ook 'tot leven komen', wat er vooral in het begin erg leuk uitziet. Nadeel hiervan is dat het het beeld soms vrij druk is en er soms te weinig rustmomenten zijn. De camera komt pas weer tot stilstand als er een gezicht in beeld is.

De Talking Heads gedeeltes van celebs die hun mening geven worden net binnen de perken gehouden, al interesseert het mij niet wat Kirsten Dunst van de psychologische ontwikkeling van comic book characters in de jaren '60 vind. What do you know about it? Gelukkig blijven dat soort momenten beperkt en hebben veel mensen wel leuke toevoegingen zonder zich op vlakken te begeven waar ze niet echt verstand van hebben. Nicholas Cage, de comic nerd van Hollywood bij uitstek, had wat dat betreft wat vaker in beeld mogen komen. Beetje jammer van het textje ''Nicholas Cage, actor: Ghost Rider'', maar goed... Hij heeft het aan zichzelf te danken.

Het is voornamelijk een uniek kijkje in het leven van Stan Lee, toen en nu, waarna de gedachte achterblijft wat een fantastisch mooie vent dit is. 7/10

Abraham Lincoln: Vampire Hunter

Abraham Lincoln: Vampire Hunter (2012) is een onzin film. Soms komen daar hele leuke films uit voort, maar dit is helaas een dom stuk bagger, wat faalt in de belangrijkste dingen die een entertainende actiefilm zou moeten doen. Een staak er door, zou ik zeggen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na als negenjarige te hebben gezien hoe zijn moeder door een vampier wordt vermoord, raakt Abraham Lincoln geobsedeerd door wraak. Wanneer een poging hiertoe als jongvolwasssene mislukt, gaat hij in de leer bij Henry, die hem bijbrengt hoe hij vampiers kan doden. President by day, hunter by night, zoals de poster lichtelijk op de zaken vooruitloopt.

Ik had van tevoren mijn 'historicusknop' uitgezet na het zien van de trailer, en dat was maar goed ook aangezien Abraham Lincoln: Vampire Hunter een flink gedeelte van de Amerikaanse geschiedenis herschrijft. Daarbij nemen ze het niet zo nauw met werkelijkheid en andere onhandige feiten en dat zie je ook in de rest van de film terug. Bijvoorbeeld in een 'Magic Lanternshow' (denk aan dia's) met scherpe foto's (in de film eind jaren 20 van de negentiende eeuw) terwijl de daguerrotypie nog niet eens uitgevonden is. Dat zal de meeste kijkers waarschijnlijk worst wezen maar de film maakt ernstigere fouten.

 

De karakters blijven leeg en worden nooit echt menselijk, het heeft me geen moment uitgemaakt wat er met hen gebeurde en wanneer er iets dramatisch voorvalt kijk je daar dus vrij onaangedaan naar. De 3D en het camerawerk helpen helaas niet bij het scheppen van een enigszins geloofwaardige wereld. Timur Bekmambetov (Night Watch, Wanted) heeft een nogal nadrukkelijke visuele stijl en in combinatie met 3D, green-screen en een sprookjesachtige belichting waan je je als kijker in een andere tijd en in een andere wereld. Het is dan ook jammer dat deze vrijwel nergens ècht aanvoelt, waarmee voorkomen wordt dat je als kijker echt in de wereld van de film beland. Dit is een bewuste keus, maar als ik tijdens een scène wordt afgeleid omdat de muur en de deurpost achter het karakter niet echt lijken, dan gaat er toch iets mis.

Wel moet worden gezegd dat het een dappere keus is om een onbekende acteur te casten als hoofdrolspeler in een film van 70.000.000 dollar. Benjamin Walker is niet slecht, maar ook nergens memorabel. Hetzelfde kan gezegd worden voor de rest van de cast. Acteurs als Alan Tudyk, Rufus Sewell en Anthony Mackie zijn leuk om naar te kijken maar kunnen weinig uitrichten met het banale materiaal wat ze hier krijgen aangereikt.

Wat verhaal betreft lijkt Abraham Lincoln: Vampire Hunter niet precies te weten wat voor film het is. Er lijkt een poging gedaan te zijn om onderwerpen als racisme, de strijd voor gelijkheid, de burgeroorlog en het Gettysburg Address dat Amerikaanse schoolkinderen zolang in hun hoofd hebben moeten stampen in het verhaal van deze actiefilm te verweven. Dit leidt bijvoorbeeld tot zotte voice-overs en cross-cutting van het Gettysburg Address met een slag tegen vampieren tussen north and south en het lijkt af en toe wel alsof de schrijvers niet meer goed wisten wat ze nou wel en niet moeten laten zien van die historie. Ik zat in ieder geval niet te wachten op een Roland Emmerich-achtige versie van Abraham Lincoln: Abolitionist, ik kwam om de Vampire Hunter te zien. Laat Spielberg de serieuze kanten behandelen in zijn aankomende Lincoln film, in deze film hoorde het niet thuis. Wellicht was het makkelijker geweest om een andere persoon dan Abe Lincoln te nemen als bijlzwaaiende held die vampieren aan mootjes hakt. Het heeft voor mij geen enkele meerwaarde dat het hier de zestiende president van de VS betreft. Het is trouwens erg verwonderlijk dat een Kazakh als Timur Bekmambetov meer In slow motion wapperende Amerikaanse vlaggen in beeld brengt dan The Patriot of Spiderman.

 

 Een misbaksel dat ik niemand die van films houd aanraad, maar die bij een jonger publiek of minder veeleisende actieliefhebbers misschien nog wel een plekje kan vinden. Gelukkig eindigt de film met het moment dat Abraham Lincoln naar het theather gaat. Wie de geschiedenis kent, weet dat we daardoor eigenlijk verzekerd zijn van het feit dat er geen sequel kan komen. Krijg ik toch nog een warm gevoel. 4/10

 

Mélies: Le Voyage Extraordinaire en Le Voyage dans la Lune

De magie van Méliès

Méliès' Le Voyage dans la Lune uit 1902 is een iconische film. Het beeld van de raket die in het oog van de maan boort is een bekende afbeelding voor veel filmliefhebbers. Wie de geschiedenis van de cinema bestudeerd heeft is de film al vele malen tegengekomen en sommigen hebben in de loop der jaren al verscheidene versies van de film gezien. Echter nooit zo'n prachtig gerestaureerd exemplaar als deze door Lobster Films gerestaureerde versie. In deze documentaire worden verscheidene filmmakers geïnterviewd  over het belang van Méliès en zien we het fascinerende restauratieproces van de film.

 

Een moeizame restauratie
Deze handgekleurde versie werd in 1993 ontdekt door de Filmoteca de Catalunya waarna een langdurig restauratieproces begon. De kopie zou gezien zijn leeftijd al vergaan moeten zijn en was dan ook in slechte staat, maar nog niet compleet hopeloos. Frame voor frame werden de beeldjes ingescand tot het materiaal in ieder geval gered was. Het wachten was nu op een techniek waarmee de restauratie afgemaakt zou kunnen worden. in 2010 kwam twee non-profit organisaties erbij, Groupama Gan Foundation for Cinema en de Technicolor Foundation for Cinema Heritage waarmee het proces in een stroomversnelling kwam. In 2011 beleefde deze gerestaureerde, handgekleurde versie zijn première op het filmfestival van Cannes en in Nederland ook op het IFFR.

 

 

Liefde voor de cinema

Wie Scorsese's Hugo gezien heeft, weet al het een en ander van Méliès' levensloop af en heeft kunnen zien welk een bewondering Scorsese voor deze man had. Hoewel we niet veel nieuwe zaken over Méliès zelf leren, is het erg interessant om filmmakers als Jean-Pierre Jeunet, Michel Gondry, Tom Hanks, Hazanavicius, Costa-Gavras over deze filmpionier te zien vertellen. In die zin is Le Voyage Extraordinaire soms een soort hagiografie, maar dit is naar mijn mening volledig terecht. Hoewel de filmmakers in deze documentaire dus wel degelijk benadrukken hoe bijzonder Méliès was, en hoever hij zijn tijd vooruit was, maakt dit echter nooit dezelfde indruk op de kijker als wanneer deze dat zelf ervaart. Wanneer we Méliès' films uit de periode 1896-1902 vergelijken met films van zijn concurrenten, dan zien we pas ècht duidelijk het verschil. Terwijl veel (maar gelukkig niet alle)l filmmakers hun camera nog simpelweg op iets wat 'toevallig gebeurde' richtten of een scène uit het dagelijks leven filmden, leken de trucagefilms van Méliès wel uit de toekomst te komen.

 

Le Voyage Extraordinaire is doordrenkt met liefde voor de vroege cinema en meer specifiek het werkvan Georges Méliès.

 

Een meesterwerk in kleur
 Na de documentaire volgde het moment waarop iedereen wachtte, Le Voyage dans la Lune in kleur, op het grote scherm. Ondanks dat ik de film al minstens 10 keer in zijn geheel gezien had, en ook in Hugo natuurlijk grote delen van de gerestaureerde versie op het grote doek had mogen zien, was het toch een bijzondere ervaring. Als je Le Voyage dans la Lune in één woord zou moeten beschrijven dan zou dit toch magie zijn. Het ziet er geweldig uit, des te meer aangezien je vlak daarvoor in de documentaire heb kunnen zien van wat voor half uit elkaar brokkelende celluloid-rol het afkomstig is. De nieuwe soundtrack van Air is een onderwerp van discussie. Sommigen vinden het geweldig, maar veel mensen zijn er minder over te spreken. Ik vind zelf dat de delen op de maan erg toepasselijk zijn, maar sommige delen te zwaar leunen op bass, percussie en electro wat enigszins kan detoneren met de oude beelden. De dvd biedt overigens meerdere audiotracks.

 

De dvd/bluray met de gerestaureerde versie en de documentaire is uitgebracht door Flickeralley maar is ook via amazon te koop.

Wie het dichter bij huis wil zoeken, kan ook de soundtrack cd van AIR bestellen, waarop tevens de gerestaureerde versie van Le Voyage dans la Lune staat op de bijgeleverde dvd. Hierop ontbreekt echter de documentaire Le Voyage Extraordinaire. Deze cd/dvd combo is al eerder gerecenseerd.

 

De gekleurde versie met AIR's score staat echter ook op youtube: